Eredienst Eredienst

Amen
Als dit woord klinkt in de kerkdienst, kan het voor sommigen de klank hebben van: ‘Mooi, het is klaar’. Je slaakt een zucht van verlichting: ‘Het is weer voorbij’. Soms zit je er wel helemaal in: je zegt uit de grond van je hart: ‘Amen’. Wat zeg je dan eigenlijk? En wie zegt het: jij als gemeentelid, de dominee, de voorganger? Wie nog opgegroeid is met de Heidelberger Catechismus (iemand van de jongeren enig idee wat dat is?), herinnert zich misschien zondag 52: ‘Amen wil zeggen: Het is waar en zeker. Want God heeft mijn gebed veel stelliger verhoord, dan ik in mijn hart voel dat ik dit van Hem begeer’. Het Hebreeuwse woord ameen is een tussenwerpsel en betekent zoveel als: ‘Zeker, zo zij het’. Mooi woord eigenlijk, tussenwerpsel. Je gooit het er zo even tussendoor, bijna achteloos. Als zelfstandig naamwoord omen betekent het: zekerheid, waarheid, trouw. En het werkwoord aman heeft in de verschillende verbuigingen een heel betekenisveld om zich heen: bevestigen, vast zijn, geloven, vertrouwen.

Als je dus ‘amen’ zegt, dan zeg je dus meer dan: ‘ik ben het er wel mee eens’. Het gaat eigenlijk helemaal niet zozeer om de woorden van de preek of de woorden van de gebeden. Die kunnen langs je heen gaan of kun je vergeten. Het is meer een beweging vanuit jezelf: ‘ik vertrouw me toe aan God, ik stel vertrouwen in God, ik vertrouw erop dat God mijn gebed hoort en mijn leven ziet’. Of iets in de trant van: ‘Ik kan het allemaal niet hard maken en bewijzen en voelen, maar ik wil ervaren dat het zo is, dat het waar wordt in mijn leven’.

Eigenlijk is het vreemd dat de voorganger – ik dus als dominee – amen zeg na de preek of na de gebeden. ‘Amen’ is een responsie, een antwoord dat alleen jij als gemeentelid of als aanwezige in de kerkdienst zou kunnen zeggen. Hoe kan ik dat de ander in de mond leggen?
Maar goed, zo is het nu eenmaal gegroeid. Tot slot: als jijzelf helemaal geen ‘amen’ meer kunt zeggen, is het misschien de Geest van God die dit van jou overneemt. Je hoeft eigenlijk helemaal niet zo veel: de Geest van God speelt met jou en als je dat toelaat voel je je steeds vrijer. Amen.

Eeuwout Klootwijk

terug