Thema’s uit de Joods-christelijke dialoog: Tsimtsoem Thema’s uit de Joods-christelijke dialoog: Tsimtsoem
Tsimtsoem, dat klinkt als het geluid van een vogel. Of als het gebrabbel van kleine kinderen. Of als een geheimzinnige keelklank van een acteur. Je kunt er van alles bij verzinnen. In de Joodse mystiek duidt dit woord op het zich terugtrekken van God. De gedachte is fascinerend: bij het scheppen van de wereld en van de mensen moest God zich terugtrekken om ruimte te maken voor het menselijke handelen. Waar God zich terugtrok, ontstond er de mogelijkheid van menselijk leven. Rabbijn Jonathan Sacks vergelijkt dit met ouders die weten en beseffen dat ze zich gaandeweg de opvoeding steeds meer moeten terugtrekken om hun kind tot volle wasdom te laten komen. Je kunt alleen verantwoordelijkheid leren en volwassen worden als je de vrijheid krijgt. En dat is het ongelofelijke waagstuk dat God volgens de Joodse mystici met ons mensen is begonnen.
Maar er is een grens. Zoals die er ook voor ouders is. Als ouder laat je je kind nooit helemaal los. Je laat merken dat je er bent op cruciale momenten. God doet iets dergelijks. Volgens de joodse traditie zegt God tegen mensen: ‘Goed, ik laat jullie je gang gaan, jullie kunnen het leven uitproberen, en wat ik er voor vraag is dat jullie tijden en plaatsen voor Mij vrij maken. Dan moeten jullie een stapje terugdoen en je terugtrekken voor Mij.’ De tijden zijn bv. de zevende dag, de sjabbat, en de feesten. En de plaatsen zijn bv. de tent van de samenkomst, de tempel, de synagoge. Daar richt je je op God en probeer je minder bezig te zijn met wat jijzelf allemaal zo belangrijk vindt en wat je in beslag neemt.
Soms hoor ik mensen verzuchten: ‘wat merk je van God? Ik ervaar God niet meer in onze wereld of in mijn leven.’ Je hoeft zo’n begrip als tsimtsoem niet over te nemen of te annexeren, om er toch door geïnspireerd te worden. Je merkt misschien niets van God, omdat de ENE zich heeft teruggetrokken. De beurt is aan jou. Neem je verantwoordelijkheid en leef! En om God weer op het spoor te komen, kunnen de vieringen en de feesten helpen. Tijden en ruimtes om God te ontmoeten. Voor even. Want voordat je het weet, heeft God zich alweer teruggetrokken. En ga je het waagstuk van het leven aan, samen met anderen. En: misschien ga je wel anders luisteren naar de vogels in je eigen tuin of buurt. Misschien is er wel een vreemde vogel bij die ‘tsimtsoem’ fluit. En misschien is het God zelf wel die dit liedje fluit.

Eeuwout Klootwijk




 
terug