Gemeentebrief ds. Eeuwout Klootwijk Gemeentebrief ds. Eeuwout Klootwijk

Openbaring in beeld

Heen en weer
In je persoonlijk leven en in je eigen levensloop kun je soms heen en weer geslingerd worden tussen hoop en vrees. De grond kan onder je voeten weg geslagen worden door een verlies: van gezondheid, werk, een geliefde. Soms, op sommige momenten hervind je jezelf weer, krijg je weer nieuwe kracht en nieuwe perspectieven. Ook in het grote wereldgebeuren kun je als mens heen en weer geslingerd worden. Je krijgt het gevoel in apocalyptische tijden terecht te komen. Je hoort van terroristische aanslagen, uitsterven van diersoorten, opwarming van de aarde. Een gevoel van dreiging sluipt in onze samenlevingen en in onze levens. Waar loopt het op uit? Heeft onze wereld nog toekomst? Zullen onze (klein)kinderen nog een leefbare wereld kennen?

Onthullend!
Het bijbelboek Openbaring van Johannes (eigenlijk: Openbaring van Jezus Christus, 1:1) verbeeldt heel indrukwekkend de spanning tussen dreigende ondergang en nieuwe perspectieven, op persoonlijk en op wereldniveau. Het boek Openbaring heet ook wel Apocalyps. Dat heeft in onze taal de associatie gekregen van het ineen storten van de wereld: Apocalypse now (film uit 1979). Apocalyptisch is in onze beleving dreigend, onheilspellend. De grote wereld of je eigen persoonlijke wereld staat op omvallen. Het dondert in elkaar. In bijbelse beeldtaal betekent apocalyps iets anders. Daar betekent het: onthulling, verborgen dingen openbaar maken, duidelijk maken waar het om gaat. Dat heeft iets troostends en bevrijdends.

In het boek Openbaring of Apocalyps van Johannes is er een kosmisch drama aan de gang, een gigantische strijd tussen goed en kwaad. Het boek zit vol met beelden en visioenen, uitvergrotingen en vergezichten. Merkwaardige beelden komen er in voor: engelen en draken, levende wezens die voor Gods troon staan en monsters met horens op hun koppen. Tegenwoordig zie je dit soort beelden in tal van films terugkomen, zoals Lord of the Rings en Harry Potter. De hele kosmos is erbij betrokken. Mensen kunnen hoog of laag springen, maar het leven gaat zijn volstrekt eigen gang, zo lijkt het. Je voelt je als mens machteloos. Wie heeft de sleutels om het gesloten boek van de geschiedenis te lezen? Waar loopt het allemaal op uit? Is er toekomst, zin, doel?

Inzicht
Openbaring roept niet zozeer op om iets te doen, het boek biedt vooral troost, inzicht in de dagelijkse chaos van het leven. Stukje bij beetje wordt het mistgordijn van de geschiedenis opgetrokken. Beetje bij beetje wordt er inzicht gegeven in de chaos van je eigen leven. Jouw leven is niet aan zinloosheid onderworpen. De wereld gaat niet doelloos ten onder. Op de laatste zondag van het kerkelijk jaar, op 24 november, wordt uit het boek Openbaring gelezen. Traditiegetrouw kun je in deze maand sowieso heftige teksten horen, maar ook woorden van perspectief. Dreiging en bevrijding, donkerte en licht, kosmische chaos en goddelijke ordening – dit soort tonen klinken door elkaar in schril contract als in een moderne symfonie.

Jopie Minnaard in kleuren

In de hele maand november is er een tentoonstelling te zien van schilderes Jopie Minnaard uit Heinkenszand. Zij heeft een serie kleine schilderijen gemaakt bij het bijbelboek Openbaring, die ook gepubliceerd zijn met de bijbeltekst in het Zeeuws in het boekje: ‘De Biebel in ‘t Zeeuws: Openbaerieng in beeld’. Ik heb zelf eerder met Jopie Minnaard samengewerkt en daar is toen het boekje Waèr ‘t arte vol van is...Salomo z’n moôiste lied’ over Hooglied uit voort gekomen. Op dinsdag 3 december zal Jopie Minnaard over deze schilderijenreeks vertellen, op de Kijk en vertelavond over 'Openbaerieng in beeld'. In de Open Haven, vanaf 19.30 uur.

Verzet en overgave
Het boek Openbaring was oorspronkelijk een soort verzetsschrift tegen de toenmalige Romeinse overheersing in de eerste eeuw van de jaartelling. De vroege christenen werden vervolgd en wisten niet het waar te zoeken. In deze tijd van dreiging werd er een troostbrief geschreven door een zekere Johannes: houd vol, geef niet op, God laat je niet los. Met alle gewijzigde contexten en omstandigheden kun je het boek nog steeds zo lezen: als een hoopvol signaal in een donkere wereld vol dreiging, als troost als je het niet meer weet vanwege alles wat je belaagt, als verzet tegen onmenselijke praktijken. Met een ongekende beeldenrijkdom. Dat hoef je niet letterlijk te nemen om er toch kracht uit te putten.

Eeuwout Klootwijk

terug