Gemeentebrief rev. Ank Muller Gemeentebrief rev. Ank Muller

Eenheid in onverschilligheid

Bij ‘De Kerk’ denken veel mensen aan een specifieke kerk: hun eigen kerk of de kerk op de hoek. Voor sommige mensen is er maar één ware kerk en alle andere kerken zijn dwaalwegen die nergens toe leiden.

Ik liep ooit stage in het Engelse plaatsje Wootton Bassett. Er staan vijf verschillende kerken in Wootton Bassett maar de lokale pastoor verzekerde mij: “Alleen de ‘Church of England’ is The Church”. Gelukkig zei hij het met een vette knipoog. Hij kon het prima vinden met zijn collega’s van de katholieke kerk, de presbyterianen, de baptisten en de methodisten. Er was hoogstens nog een goedmoedige competitie tussen Anglicanen en Katholieken maar er werd niet meer echt gevochten.

Zo ook in Nederland. De tijd dat protestantse schooljongens met katholieke of ongelovige op de vuist gingen, is voorbij. Menig serieus theologisch debat uit de vorige eeuw klinkt ons vreemd in de oren. Heeft de slang wel of niet ècht gesproken tegen Eva? Wie zal het zeggen? Doet het ertoe?Toch is dat te simpel. Over het vraagstuk hoe je de bijbel als ‘Woord van God’ kan lezen zijn de theologen het nog lang niet eens. Zelfs binnen de PKN bestaan grote verschillen. Dat bleek wel in de discussie over homoseksualiteit in het afgelopen jaar. Tussen de collega’s op Walcheren ging het niet zozeer over seksualiteit maar over hoe je de Bijbel moet lezen. Wat is ‘bijbelgetrouw’ precies? Het is slechts één van de vele disputen die de kerken nog steeds verdeeld houden.

Maar in het gewone (kerkelijk) leven, horen we er zelden nog over. Anno 2020 vinden we dat er belangrijker zaken op de wereld zijn dan gekissebis over geloofszaken. Iedereen heeft zijn eigen waarheid en dat is okay. Protestantse gelovigen die een weekend doorbrengen in een katholiek klooster, inclusief eucharistie. Prachtig toch? Dan gaan we toch zeker geen ruzie maken over de transsubstantiatieleer? Weten de katholieken zelf nog wel wat dat is?

Je zou denken dat deze ontspannen houding goed is voor de samenwerking tussen verschillende kerken. Nu de vrede gesloten is, kan de oecumene bloeien. Maar het tegendeel is waar. De lokale Raden van Kerken overal in Nederland hebben het moeilijk. In Zeeland zijn er nog maar twee: Middelburg en Vlissingen. Goes is inmiddels gestopt en ook Vlissingen worstelt. Het blijkt bijzonder moeilijk mensen warm te maken voor een oecumenische viering, zelfs in de Week van gebed voor de eenheid van de Christenen (19-26 januari). De werkgroep die deze viering elk jaar in Souburg organiseerde, moet helaas stoppen bij gebrek aan menskracht. In tijden van oorlog zijn velen bereid hun leven te geven voor de vrede. In tijden van vrede laat diezelfde vrede ons onverschillig. Het went zo snel. Gelovigen en ongelovigen hebben de vrede getekend. We agree to disagree. We geloven dat God al die aardse, kleinmenselijke verschillen overstijgt. Laat duizend bloemen bloeien! Klinkt goed. Maar wanneer kerken zich niet gezamenlijk organiseren staan we heel zwak in een toenemend seculiere maatschappij. In bange tijden kunnen sluimerende theologische verschillen worden aangewakkerd en uitgebuit door kwaadwillenden. Het ‘Joods-Christelijke erfgoed’ kan zomaar misbruikt worden door goeroes en politici om mensen tegen elkaar uit te spelen.

Wie voert het woord namens de kerken wanneer religie in het geding is? Wie zorgt ervoor dat vrede overgaat in vriendschap en niet in onverschilligheid? Wie voedt en beschermt de vrede tussen de kerken als wij het niet doen?

pastor Ank Muller

terug